559 total views, 1 views today

Οι μέθοδοι του Γνωσιακού Συμπεριφορικού Δράματος και της Θεραπείας με Lego – Τα 2 βασικά Θεραπευτικά Υλικά που χρησιμοποιούνται για την παρέμβαση και θεραπεία κάποιων αναπτυξιακών διαταραχών | Γράφει η Χρυσή Γαμπιεράκη, Παιδαγωγός Προσχολικής Ηλικίας, Αναπτυξιακών Διαταραχών και Ειδικής Αγωγής

Caleb Woods

Τα 2 βασικά Θεραπευτικά Υλικά που χρησιμοποιούνται για την παρέμβαση και θεραπεία κάποιων αναπτυξιακών διαταραχών π.χ. για παιδιά υψηλής λειτουργικότητας με αυτισμό ή σύνδρομο Asperger ή ΔΕΠΥ κ.α. είναι η μέθοδος «Γνωσιακού Συμπεριφορικού Δράματος» και η μέθοδος «Θεραπεία με Lego». Παρακάτω γίνεται λόγος για τους σκοπούς, τη χρήση και την παρέμβαση μέσω αυτών των δύο θεραπευτικών υλικών.

Εισαγωγή στα θεραπευτικά υλικά «Γνωσιακού Συμπεριφορικού Δράματος» και “Lego”, χρήση και χρησιμότητα και συσχετισμός με την παρέμβαση.

Το Γνωσιακό Συμπεριφορικό Δράμα, πρόκειται για ένα ψυχοπαιδαγωγικό μοντέλο, ειδικά σχεδιασμένο για την αντιμετώπιση των δυσκολιών στην επικοινωνία και την εποικοδομητική αλληλεπίδραση παιδιών με χαμηλή αυτοεκτίμηση υψηλής λειτουργικότητας με αυτισμό ή σύνδρομο Asperger. Συνδυάζει τη γνωσιακή αλλά και τη συμπεριφορική μέθοδο και τις αρχές και τις τεχνικές της υποκριτικής.

Χρησιμοποιούνται διάφορες μέθοδοι όπως για παράδειγμα, η βιωματική συμμετοχή σε διάφορες ιστορίες- σενάρια που όμως έχουν συγκεκριμένους στόχους π.χ. την ενίσχυση της αυτοπεποίθησης, την αντίληψη και έκφραση συναισθημάτων, την αντίληψη λεκτικής και μη λεκτικής επικοινωνίας, την ενσυναίσθηση και την ανάπτυξη δεξιοτήτων συζήτησης, κ.α. Τα σενάρια είναι τύπου, «ανακαλύπτω τον κρυμμένο θησαυρό», «βρίσκω τρόπο να πετάξω με ένα μαγικό χαλί», «ανακαλύπτω τα δέντρα με τις καραμέλες», κ.α. Στην ουσία, σε αυτά τα σενάρια, εδραιώνεται η πεποίθηση σ’ ένα φανταστικό περιεχόμενο, αντιμετωπίζεται το πρόβλημα ή η κατάσταση, γίνεται δηλαδή κινητοποίηση και με την προσπάθεια επίλυσης του προβλήματος ή βιώματος της κατάστασης αναπτύσσεται η αυτοεκτίμηση του παιδιού. Το υλικό αυτό μπορεί να έχει πολλές χρήσεις, όχι μόνο στο περιεχόμενο του σεναρίου αλλά και στο υλικό της δραματοποίησης που θα χρησιμοποιηθεί.

Ένα άλλο θεραπευτικό υλικό είναι το «Lego». Εκπρόσωπος της θεραπείας με »Lego Therapy» είναι ο Daniel LeGoff ( ΗΠΑ ), ενώ σε ερευνητικό επίπεδο αξιολογήθηκε από την Gina Owens ( Gina Gomez de la Cuesta ) και τους συνεργάτες της, στο Κέντρο Έρευνας Αυτισμού στο Cambridge, UK.

Πρόκειται για πλαστικά πολύχρωμα τουβλάκια, δηλαδή για οικοδομικό υλικό, που στόχο έχει την ενίσχυση της επικοινωνίας σε παιδιά που ανήκουν στο φάσμα του αυτισμού. Η ιστορία των Lego, ξεκινάει το 1932 στη Δανία, όταν ο ξυλουργός Όλε Κιρκ Κρίστιανσεν, κατασκεύασε τα πρώτα ξύλινα Lego, με σκοπό να τα δωρίσει στα παιδιά του, ώστε αυτά να πάιξουν και να απασχοληθούν δημιουργικά, στην προσπάθειά του, να τα κάνει να ξεχαστούν από το θάνατο της μητέρας τους. Εμνεύστηκε από τη δόμηση της Δανίας και πολύ γρήγορα οι παραγγελίες για την κατασκευή και άλλων αυξήθηκε ραγδαία. Σήμερα, σε παγκόσμια κλίμακα, αποτελεί τη δεύτερη σε πωλήσεις εταιρία παιχνιδιών.

Τα παιδιά μπορούν να δουλέψουν με τα lego σε ομάδες των 3 ή 4 ατόμων, ακολουθώντας συγκεκριμένους κανόνες. Μία χρήση για παράδειγμα του παιχνιδιού είναι το παιχνίδι των 2 ατόμων (ο χτίστης και ο μηχανικός). Ο μηχανικός περιγράφει τα κομμάτια που χρειάζεται και δίνει κατευθύνσεις για τον τρόπο που πρέπει να χτίσει ο χτίστης. Εκείνος μαζεύει τα κομμάτια και τα χτίζει βάσει του σχεδίου. Σαφώς γίνεται και αντιστροφή ρόλων. Μία άλλη χρήση του παιχνιδιού είναι το παιχνίδι των 3 ατόμων (ο μηχανικός που δίνει τις οδηγίες, ο προμηθευτής που εντοπίζει τα τουβλάκια και ο χτίστης που χτίζει). Και εδώ γίνεται αντιστροφή ρόλων.

Η διανομή ρόλων επιτρέπει στο παιδί να εξασκείται σε επεισόδια της από κοινού εστίασης της προσοχής, να μοιράζεται, να επιλύει προβλήματα σε μια ομάδα και να ενισχύει κοινωνικές και επικοινωνιακές δεξιότητες.

Κριτική του σκοπού και αξιολόγηση του θεραπευτικού υποβάθρου των θεραπευτικών υλικών

Στις περιπτώσεις των αναπτυξιακών διαταραχών και κυρίως στις επικοινωνιακές δυσκολίες που τυχόν αντιμετωπίζουν τα παιδιά, ο ρόλος των θεραπευτών ως προς τη θεραπεία αλλά και το θεραπευτικό υλικό που θα πλαισιώσει το παιδί είναι υψίστης σημασίας.

Συγκεκριμένα στο Γνωσιακό Συμπεριφορικό Δράμα, κύριος σκοπός είναι η ανάπτυξη κοινωνικών και επικοινωνιακών δεξιοτήτων αλλά και η αντιμετώπιση φοβιών, άγχους, στερεοτυπιών, έλλειψης αυτοεκτίμησης και αυτοπεποίθησης και αντίστασης στις αλλαγές. Βέβαια για να έχει αποτέλεσμα πρέπει το θεραπευτικό ύλικό και η μέθοδος που δουλεύεται να εξατομικεύεται βάσει της λειτουργικότητας κάθε παιδιού, των ενδιαφερόντων του και των αναγκών του.

Η θεραπεία με Lego, βοηθάει στη θεραπεία του άγχους, της κοινωνικής φοβίας, στην κατάθλιψη και της δυσκολίας προσαρμογής, καθώς επίσης αναπτύσσει τη δημιουργικότητα και τη φαντασία.

Και τα δύο παραπάνω θεραπευτικά υλικά είναι οικονομικά, ασφαλή στη χρήση τους ως προς τα παιδιά και απολύτως βοηθητικά στην προσπάθεια του θεραπευτή για δημιουργία σχέσης επικοινωνίας, με αυτόν, αλλά και του παιδιού με συνομιλήκους του. Το υλικό είναι το μέσο για την απόκτηση των επιθυμητών μορφών συμπεριφοράς και σαφώς είναι πολύ σημαντικό, αλλά δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σαν έτοιμη συνταγή με μία συγκεκριμένη μέθοδο σε όλα τα παιδιά, καθώς άτομο από άτομο διαφέρει και θέλει διαφορετικό τρόπο προσέγγισης, ευαισθησία, λεπτούς χειρισμούς που να μην τραυματίζουν τις ψυχές των παιδιών και πολύ διάθεση για θεραπευτικό και δημιουργικό παιχνίδι.


Χρυσή Γαμπιεράκη

Παιδαγωγός Προσχολικής Ηλικίας, Αναπτυξιακών Διαταραχών και Ειδικής Αγωγής

Εκτύπωση