1,775 total views, 1 views today

Η σημασία των Παραμυθιών | Γράφει η Ψυχολόγος Τατιάνα Μπαγιάι

Pixabay
Μέρος όλων των κοινωνιών, από τις πιο πρωτόγονες έως τις πιο σύγχρονες, είναι οι φανταστικές ιστορίες μέσω των οποίων οι άνθρωποι προσπαθούσαν να ψυχαγωγηθούν, να αναλύσουν και να κατανοήσουν το άγνωστο και το παράξενο, να εκφράσουν τους φόβους και τις επιθυμίες τους, να διδάξουν τις νεότερες γενιές, να μεταδώσουν τα ήθη και τα έθιμα της κάθε κοινωνίας.


Το παραμύθι λοιπόν, είναι μια φανταστική ιστορία, που σκοπό έχει την ψυχαγωγία, τη διαπαιδαγώγηση, την οριοθέτηση των παιδιών, αλλά επίσης βοηθά στην ψυχική και συναισθηματική τους ωριμότητα, στην έκφραση και ανάλυση συναισθημάτων και συμπεριφορών. Αποτελεί ένα πανανθρώπινο φαινόμενο, αφού όλες οι κοινωνίες, έχουν τα δικά τους παραμύθια με συμβολισμούς και ηθικά διδάγματα που αφορούν την εκάστοτε κοινωνία και τις αρχές της. Μέσα από τα παραμύθια οι ενήλικες προσπαθούν να μεταδώσουν στα παιδιά τις αξίες και τις αρχές τους. Άλλες φορές τα παραμύθια αναφέρονται σε πανανθρώπινες αξίες, όπως η καλοσύνη, η δικαιοσύνη, η ισότητα και η αποδοχή της διαφορετικότητας, άλλες φορές πάλι εστιάζουν σε συγκεκριμένα ζητήματα που αφορούν τις αξίες της κοινωνίας στην οποία γεννήθηκαν. Το παραμύθι δεν είναι όμως μόνο διδακτικό, είναι βαθιά παιδαγωγικό, αφού μέσα από αυτό «παιδεύονται» τα παιδιά, αλλά και οι ενήλικες σε πολλά επίπεδα. Μέσα από το παραμύθι μπορεί κανείς να αναπτύξει δεξιότητες και ικανότητες που αφορούν το σύνολο της προσωπικότητάς του. Επικρατεί η άποψη ότι τα παραμύθια εκφράζουν το συλλογικό ασυνείδητο, έναν όρο που χρησιμοποίησε ο Γιούνγκ για να εκφράσει τις αρχέτυπες ιδέες που κουβαλάμε όλοι μέσα μας, οι οποίες είναι πανανθρώπινες, δεν σχετίζονται με την κοινωνία από την οποία προέρχεται ο καθένας. Είναι η περιοχή εκείνη της ψυχής όπου είναι καταγεγραμμένες μνήμες αρχαίων εμπειριών του ανθρώπινου είδους οι οποίες πολλές φορές εμφανίζονται μέσα στους μύθους και τους συμβολισμούς της κάθε κοινωνίας. Αυτό λοιπόν σημαίνει ότι στη βάση τους, μέσα από τα παραμύθια εκφράζονται οι φόβοι, τα ένστικτα, τα άγχη και οι πόθοι που αφορούν το σύνολο των ανθρώπων, ανεξάρτητα από πού προέρχονται. Είναι λοιπόν σημαντικό τα παραμύθια να διαβάζονται αυτούσια στα παιδιά, χωρίς παρεμβάσεις και αποφυγή των «δύσκολων» σημείων, αφού ο κακός ο λύκος που θέλει να φάει τα γουρουνάκια, έχει τους λόγους… αλλά και το συμβολισμό του.
Από εκεί και πέρα φυσικά τα παραμύθια προσαρμόζονται στη κάθε κοινωνία, με σκοπό η καθεμία να διδάξει στις νεότερες γενιές τα δικά της ήθη και έθιμα και να εκφράσει και να αναλύσει τις ανάγκες που προκύπτουν την κάθε δεδομένη περίοδο. Πέρα λοιπόν από τις πανανθρώπινες αξίες και ανάγκες που αναφέρονται στα παραμύθια, η κάθε κοινωνία αναπτύσσει τους δικούς της μύθους που σχετίζονται με την ιστορία και τις αξίες της.
Υπάρχουν πολλοί τρόποι να προσεγγίσει και να αναλύσει κανείς ένα παραμύθι, ανάλογα με το σκοπό που θέλει να πετύχει. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν είτε ως ένας τρόπος επαφής και ψυχαγωγίας με τα παιδιά, μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως μέσω μεταλαμπάδευσης γνώσεων, ως ένας ευχάριστος τρόπος το παιδί να μάθει, ως τρόπος έκφρασης και ανάλυσης συναισθημάτων, μέσα από την ταύτιση με τους ήρωες, ως μέσω διδαχής συμπεριφορών, στην εκμάθηση εύρεσης λύσεων σε θέματα που απασχολούν το παιδί και ως εργαλείο για την κατάκτηση συγκεκριμένων δεξιοτήτων που αφορούν τα αναπτυξιακά στάδια του παιδιού.

Εκτύπωση